Rattenvanger Rian is een bevoorrecht man
Door JEROEN BALEMANS

MILL/GRAVE - Redacteuren van de Gelderlander wandelen deze zomer in dertien etappes het door het Land van Cuijk lopende Maas - en Peelliniepad. Vandaag aflevering 10: Mill - Grave.

Tegenwoordig wordt het beheerd door Brabants Landschap, maar vroeger was landgoed Tongelaar in Mill het bezit van de Heren van Cuijk.

Bevoorrechte heren waren dat. Maar ook de huidige gasten en bewoners van het landgoed mogen niet klagen. Wie wil er hier nu niet wonen, bedenk ik me, terwijl ik over de eeuwenoude lanen en langs de monumentale boerderijen loop.

Nog zo'n gedachte: volgende keer met een IVN-gids meewandelen. Want de hoeveelheid planten, kruiden en vogels doet mij als natuur-leek duizelen.

Gelukkig is er dan altijd nog Rian Vesters. Net als ik op het punt sta de stuw in de Graafsche Raam over te steken en Tongelaar achter me te laten, komt hij in zijn kano aangeroeid.

Rian is geen toerist, vertelt hij nadat hij net voor de stuw zijn 'Old Town' op de oever heeft getrokken. Integendeel. Het hele jaar door bestrijdt deze provinciemedewerker ratten. Langs de oevers van de Maas tussen Megen en Katwijk en landinwaarts tot aan Mill. Rattenvanger. Natuurliefhebber Rian ("Kijk! Daar vliegt een jonge geelgors") voelt zich bevoorrecht met zijn baan. "Ge kan hier zoveel zien. Reeën, vossen, dassen. Agge maor wit waorde moe kijke!"

Om het te bewijzen biedt Rian een lift aan in zijn kano tot aan Escharen. Hij weet wel een paar reeën te staan.

Jammer. Het routekaartje schrijft voor dat ik de Graafsche Raam even links laat liggen en het gebied De Maurik intrek. Ook prima, zegt Rian. En hij duwt aan de andere kant van de stuw zijn kano, vol met klemmen en fuiken de Graafsche Raam weer op.

Het geluid dat Rian met zijn peddels maakt als hij ze behoedzaam in het water steekt, sterft langzaam weg.

De volmaakte stilte keert weer terug. In de verte cirkelt een buizerd boven het. bos.Vlinders fladderen in de berm nerveus op en neer. Een libelle scheert als een helikopter over het pad.

In de buurt van enkele boerderijen en wat veeroosters maak ik pas op de plaats bij een informatiebord over de natuurgebiedjes Langven en De Maurik. Het legt uit hoe dit veenlandschap 10.000 jaar geleden ontstond en rond 1950 compleet op de schop werd genomen. De boeren in de omgeving hadden de grond hard nodig en gebruikten de stuifduinen om het veen met een meter zand te bedekken. Nu zijn de duinen en de rest van het vennengebiedje weer zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat hersteld.

Met één belangrijke toevoeging: Schotse hooglanders. Een jong exemplaar lijkt geschrokken als hij me ziet naderen en begint, op gepaste afstand, als een dolle op en neer te rennen over en langs het pad. Na een paar minuten, ik ben net een beetje aan hem gewend, vindt hij me niet meer interessant en verdwijnt richting het open veld langs de Raam.

Iets verderop ligt de rest van de kudde midden op het pad, in de schaduw van een bosje. De horens van de volwassen exemplaren zijn imposant, zeker als je er op een halve meter afstand langs loopt. Gelukkig gaan de eigenaren ongeïnteresseerd verder met herkauwen.

Een kleine honderd meter verderop ligt de Graafsche Raam er weer net zo vredig bij als daarnet. Alhoewel. Twee futen gaan in het riet een meerkoet te lijf, en vanuit de richting van het dorpje Escharen zie ik rattenvanger Rian mijn kant op peddelen. "Ge had al in de Graaf kunnen zijn!", roept hij terwijl we elkaar passeren. Reeën heeft hij niet gezien. "Maar wel ijsvogels en drie hooglanders. Die stonden tot hun nek in de Raam."

Tegen de tijd dat Rian uit het zicht is verdwenen, ben ik in Escharen en heb de Raam weer achter me gelaten. Keurige twee-onder-een-kaphuizen. Netjes aangeharkte tuinen. Zou Rian in Escharen willen wonen? De rust en de nabijheid bij de Raam en Tongelaar zullen hem in ieder geval bevallen. En lekker dichtbij het historische Grave.

Als een soort van groene stadssingel slingert de Raam door de nieuwe buitenwijken van het historische vestingstadje.

Aan de rand van de vesting, bij het Mariakapelletje van de Hertogin van Brabant, eindigt na 9,7 kilomter de route. De Raam zoekt de Maas op, ik duik het centrum van Grave in.

(Bron: http://www.gelderlander.nl)